Rookvrij leven met een missie  

Hoe Johan (63) na 40 jaar roken zijn verhaal inzet om anderen te helpen 

Johan Smid leeft met ernstige COPD en heeft nog maar 20% longfunctie over. Na veertig jaar zwaar roken – op het hoogtepunt zo’n veertig sigaretten per dag – stopte hij negen jaar geleden definitief. Zijn lichaam draagt de sporen, maar zijn verhaal is inmiddels zijn kracht: Johan heeft een nieuwe missie gevonden in het waarschuwen van jongeren voor de gevolgen van roken en vapen. 

De harde confrontatie  

Het keerpunt kwam toen zijn longfunctie was gedaald tot 12 procent. De arts was glashelder: “Je hebt het lichaam van een tachtigjarige. Als je nu niet stopt, ga je dood.” 

Voor Johan, destijds vader van een jonge zoon, kwam dat hard binnen. “Ik kon niet doodgaan,” zegt hij. Toch waren eerdere stoppogingen telkens mislukt. Deze keer ging het anders. 

“Op een gegeven moment werd ik helemaal gek. Ik heb mijn hele huis doorzocht naar sigaretten. Toen ik er één opstak dacht ik: wat ben je toch aan het doen. Daarna heb ik alles in de wc gegooid. Dat was het moment.” Vanaf dat punt was het voor Johan erop of eronder. En dit keer zette hij door. 

Een leven in intervallen  

De gevolgen van veertig jaar roken zijn elke dag voelbaar. Johan noemt zijn bestaan een ‘intervalleven’: alles kost energie, en die is schaars. 

“Ik heb één zakje energie per dag, en dat moet ik heel bewust verdelen.” 

Douchen en aankleden gaan via de thuiszorg. In huis verplaatst hij zich op een trippelstoel, voor boodschappen is hij afhankelijk van zijn scootmobiel. Elke activiteit vraagt planning en keuzes. 

De illusie van de sigaret  

Johan dacht dat roken hem ontspanning bood bij stress of verveling, maar realiseert zich nu dat het hem juist onrustig maakte.  

“Je bent continu op zoek naar sigaretten en plekken om te roken. Daar word je hartstikke nerveus van. Even krijg je een beloningsgevoel omdat je dopamineniveau omhoog gaat. Maar dat is niet de realiteit.”  

Hij benadrukt dat roken een valstrik is van de tabaksindustrie. Zelfs na negen jaar rookvrij te zijn, krijgt hij soms enorme trek in een sigaret. “Bij een mooi diner kan het ineens opkomen. Maar ik doe het niet. Het zakt altijd weer weg.” 

De medische gevolgen zijn voor hem een definitieve stok achter de deur.  

Anderen helpen geeft energie  

Ondanks zijn beperkingen scoort Johan hoog op positiviteit. Zijn grootste drijfveer is inmiddels zijn werk voor het Longfonds, waar hij gastlessen geeft op mbo-scholen. 

Hij reist ervoor door het land, ook al betekent dat soms twee dagen herstel. “Als er maar één jongere door mijn verhaal stopt met roken, dan is het het waard. Dat geeft betekenis aan mijn leven.” 

Schuldgevoel heeft hij niet meer. Wel verantwoordelijkheid: voor zijn verleden, en voor wat hij daarmee kan bijdragen aan de toekomst van anderen. 

Johan’s tip! 

“Zomaar stoppen is moeilijk. Zoek hulp, maak een plan en kijk eerlijk naar de smoesjes die je jezelf vertelt.”Voor hem was stoppen een rouwproces—afscheid van een oude identiteit en een nieuw leven dat opnieuw moest worden opgebouwd.