Op maandag 18 januari, ook bekend als Blue Monday, organiseerde het netwerk Samen Gezond in Deventer (SGID) een inspiratiesessie over Vroegsignalering en preventie van suïcide.
Het thema Psychische gezondheid is met het oog op de huidige ontwikkelingen door corona nog urgenter. Zelfmoord is een toenemend probleem in Nederland en daarmee ook in IJsselland. In Nederland zijn in 2019 ruim 1800 mensen overleden door suïcide, wat neerkomt op 5 personen per dag. In de regio IJsselland maakten in 2019 ruim 70 mensen een einde aan hun leven. De impact van een suïcide is enorm. Het suïcidecijfer toont slechts een fractie van het probleem. Het zegt namelijk niets over het aantal suïcidepogingen en suïcidale gedachten. Daarom is in het voorjaar van 2018 het project ‘Zelfmoord? Praat erover!’ van start gegaan. Doel is het taboe op praten over zelfmoord te doorbreken en professionele hulp sneller in te zetten. Bekend is dat praten helpt om de eenzaamheid te doorbreken en zelfs een enorme opluchting kan zijn.

De bijeenkomst werd geopend door wethouder Rob de Geest. De Geest benadrukte het belang van aandacht voor psychische gezondheid, en in het bijzonder suïcide preventie. In het gemeentelijk gezondheidsbeleid staat dit onderwerp ook hoog op de agenda.
Samen met Martine Peppelenbos van GGD IJsselland zoomde we in de bijeenkomst meer in op de suïcide problematiek en hoe we daar met z’n allen meer bewust van kunnen zijn. De deelnemers waren docenten, zorg coördinatoren van scholen, jeugdartsen, tot pastoraal werkers, een divers gezelschap die allen op hun manier met dit onderwerp te maken hebben of kunnen krijgen.
Veel dilemma’s en ervaringen werden besproken:

‘ik kaart het wel eens op deze manier aan: denk jij er wel eens over om niet meer op deze wereld zou willen zijn?’ Is dit ook een goede omschrijving? Ik vind het soms zo hard klinken om het woord zelfmoord te gebruiken….. Reactie Martine: ‘Het gaat erom dat je het onderwerp ‘uit het leven willen stappen, vanwege de uitzichtloze situatie waarin iemand gevoelsmatig verkeert’ niet uit de weg gaat. Dat je er direct naar vraagt of iemand er ook wel eens over nadenkt om zo niet meer verder te willen leven. Er zijn meer manieren waarop je dit ter sprake kunt brengen. Kijk dus vooral welke woorden je wilt kiezen, passend bij de situatie van dat moment en de persoon die je tegenover je hebt. Het belangrijkste is eigenlijk vooral: draai er niet omheen.’

10 tips voor mediaprofessionals bij berichtgeving over suïcide:
1. Geen details. Geef geen beschrijving van de methode of het middel.
2. Wees terughoudend. Klop de gebeurtenis of de gevolgen daarvan niet op.
3. Niet romantiseren, bijvoorbeeld door te citeren uit een afscheidsbrief of dagboek.
4. Voorkom simplificatie. Leg evenmin een direct verband met één enkele oorzaak of gebeurtenis.
5. Overweeg of beeldmateriaal werkelijk meerwaarde heeft. Gebruik anders abstract beeld.
6. Bied achtergrondinformatie. Noem bijvoorbeeld de landelijke hulplijn 113 met vermelding van www.113.nl.
7. Respecteer de privacy van de overledene en nabestaanden.
8. Wees bij de berichtgeving over een suïcide van een bekende persoon extra voorzichtig en terughoudend.
9. Verwijs naar betrouwbare bronnen.
10. Benoem dat hulp helpt.

Download hier de 10 tips.

Film ‘Waarom niet eerder?’ en samen in gesprek
Deelnemers hebben de film ‘Waarom niet eerder?’ voor aanvang van de bijeenkomst gekeken.
Deze film over suïcide in de regio IJsselland werd gemaakt door GGD IJsselland in samenwerking met 113 zelfmoordpreventie. De film is terug hier terug te kijken. De deelnemers in de bijeenkomst werden verdeeld over subgroepen. Samen gingen zij in gesprek: wat de film bij hen opriep, wat hen betrokkenheid is bij het onderwerp, wat kun je zelf betekenen in het voorkomen van suïcide, en wat heb je daarvoor nodig?

Gatekeepertrainingen voor professionals en vrijwilligers
Vanuit het project ‘Zelfmoord? Praat erover!’ willen we graag samenwerken met de zorg, ervaringsdeskundigen, vluchtelingenwerk, politie, onderwijs, kerken en nog veel meer. Eén van de onderdelen van het project ‘Zelfmoord? Praat erover! is het trainen van gatekeepers. Tijdens een gatekeepertraining leren professionals en vrijwilligers mogelijke signalen van gedachten over zelfdoding bij mensen te herkennen en hierover te praten. Er is binnenkort de mogelijkheid om de training in Deventer te volgen. Heb jij of een collega interesse of heb je eerst vragen? Stuur een mail uiterlijk voor eind februari naar a.visser@ggdijsselland.nl.

Livestream talkshow avond
’s Avonds ging de film in première tijdens een talkshow ‘Waarom niet eerder?’. Maar liefst 1500 mensen (met name uit de regio) meldden zich aan voor de livestream. De hele uitzending is hier terug te kijken. Ook de film ‘Waarom niet eerder?’ is daar terug te kijken.

Heb je vragen of opmerkingen, of behoefte aan ondersteuning bij het gebruik van de film, dan kun je mailen naar zelfmoordpreventie@ggdijsselland.nl.
Kijk ook nog eens op de website van 113 Zelfmoordpreventie: www.113.nl.